Gccc-logo.png


მუხლი 233. ცნება

From Georgian Civil Code Commentary
Revision as of 12:28, 4 September 2018 by David Maisuradze (talk | contribs) (1. Nაგებობა)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to: navigation, search

მთავარი პროექტის შესახებ კომენტარის შესახებ ავტორები კონტაქტი

მუხლი 233. ცნება


გიორგი რუსიაშვილი
ბოლო დამუშავება: 24 დეკემბერი, 2017

1. მიწის ნაკვეთი შეიძლება სხვა პირს გადაეცეს ვადიან სარგებლობაში ისე, რომ მას ჰქონდეს ამ ნაკვეთზე ან მის ქვეშ რაიმე ნაგებობის აღმართვის უფლება, ასევე ამ უფლების გასხვისების, მემკვიდრეობით გადაცემის, თხოვების, გაქირავების უფლება (აღნაგობის უფლება).

2. აღნაგობის უფლება შეიძლება გავრცელდეს მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზე, რომელიც არ არის აუცილებელი აღნაგობისათვის, მაგრამ იძლევა ნაგებობით უკეთ სარგებლობის შესაძლებლობას.

3. აღნაგობის უფლების ვადა განისაზღვრება მხარეთა შეთანხმებით და იგი არ უნდა აღემატებოდეს ოთხმოცდაცხრამეტ წელს.

საქართველოს 2010 წლის 27 აპრილის კანონი #2978 – სსმ I, #24, 10.05.2010 წ., მუხ. 144.

I. ზოგადი დებულებები

1

233-ე მუხლში მოცემულია აღნაგობის[1] უფლების დეფინიცია და შინაარსობრივი Mინიმუმი, რასაც ის უნდა აკმაყოფილებდეს. აღიარებულია, რომ აღნაგობას აქვს ორმაგი სამართლებრივი ბუნება:[2] ერთი მხრივ, საქმე ეხება მიწის ნაკვეთის დატვირთვას შეზღუდული სანივთო უფლებით, ისეთივე უფლებით, როგორიცაა სერვიტუტი ან უზუფრუქტი,[3] თუმცა, მეორე მხრივ, ეს თავად შეზღუდული სანივთო უფლება აღიქმება მიწის ნაკვეთად:[4] რეგისტრირდება პირველი რიგის უფლებად (237), შეიძლება დაიტვირთოს სხვა სანივთო უფლებით (მაგ., იპოთეკით) და დაცულია, როგორც მიწაზე საკუთრება (172 I, II). აღნაგობის ასეთ ორმაგ ბუნებას განსაკუთრებით ნათლად ცხადყოფს 243 II მუხლი, რომელიც ამ უფლების საფუძველზე აშენებულ ნაგებობას მის (ამ უფლების) არსებით შემადგენელ ნაწილად მოიხსენიებს.[5]

2

233 I მუხლის მიხედვით, აღნაგობის უფლების შინაარსობრივ მინიმუმს განეკუთვნება მისი გასხვისებადობა, მემკვიდრეობით გადაცემადობა და მიწის გამოყენება ნაგებობის აღსამართავად.[6] თუ შეთანხმებით ამ წინაპირობათაგან რომელიმე არ არის გათვალისწინებული, აღნაგობის უფლება არ წარმოიშობა. ამგვარი არასრული აღნაგობის რეესტრში რეგისტრაციის შემთხვევაში, ის უნდა გაუქმდეს თავად რეესტრის სამსახურის მიერ.[7]

3

ზემოთ მოყვანილი შინაარსობრივი მინიმუმის დაცვის შემდეგ აღნაგობის ხელშეკრულების დამატებითი შინაარსის განსაზღვრა მხარეთა ნება-სურვილის მიხედვით არის შესაძლებელი.[8] გარდა ამისა, მხარეებს ვალდებულებითი ხელშეკრულების ფარგლებში შეუძლიათ ყველაფრის შეთანხმება, რაც კანონსა და მორალურ დოგმებს არ ეწინააღმდეგება. ეს ვალდებულებითსამართლებრივი შეთანხმებები, ჩვეულებრივ, მხოლოდ მხარეთა შორის მოქმედებს.

II. აღნაგობის საგანი

1. ნაგებობა

4

აღნაგობის კონსტიტუტიური ნიშანია მეაღნაგის უფლებამოსილება, ააშე ნოს ნაკვეთზე ან მის ქვეშ რაიმე ნაგებობა. ამ უფლებამოსილების რეალურად განხორციელება და ნაგებობის აშენება სავალდებულო არ არის,[9] თუმცა, თუ ნაკვეთზე ნაგებობის აშენება თავიდანვე სრულებით შეუძლებელია, მაგალითად, მშენებლობის აკრძალვის გამო, აღნაგობის უფლება არ წარმოიშობა.[10] აღნაგობის შეთანხმების შემდეგ დაუშვებელია, შენობის აღმართვა ისევ მიწის მესაკუთრის კეთილ ნებაზე იყოს დამოკიდებული.[11] დასაშვებია მესაკუთრის თანხმობასავალდებულოობის შეთანხმება მეაღნაგის კონტროლის მიზნით, მაშინ, როდესაც მეაღნაგეს აქვს ამ თანხმობის მოთხოვნის უფლება შესაბამისი წინაპირობების არსებობისას.[12] აღნაგობის უფლება წარმოიშობა და მეაღნაგეს მაინც ეკისრება შეთანხმებული სასყიდლის გადახდის ვალდებულება, როდესაც ნაგებობის აღმართვის შეუძლებლობა შეთანხმების შემდეგ გახდება ცნობილი[13] ან ნაგებობა ჩამოიქცევა.[14]

ა) ცნება

5

ნაგებობა არის უძრავი ნივთი, რომელიც მყარად არის დაკავშირებული მიწასთან და დამზადებულია (მიწისაგან) განსხვავებული მასალისაგან.[15] ამ გაგებით, არც მიწური და არც ფარდული,[16] ან ქოხი არ არის ნაგებობა. ნაგებობის აღმართვა შეიძლება როგორც მიწის ზევით, ისე მის ქვეშ (მაგ., მიწისქვეშა გარაჟი).[17] მანქანები, რომლებიც როგორ ღრმადაც არ უნდა იყოს „ჩახრახნილი“ მიწაში (ამწე), ვერ აკმაყოფილებს მიწასთან მიჯაჭვულობის კრიტერიუმს. ამგვარად, ნაგებობა არის, პირველ რიგში, ყველა დამოუკიდებელი შენობა, რომლებიც სივრცობრივად შემოსაზღვრულია და ადამიანთა საჭიროებებისთვის არის განსაზღვრული, მაგ.: საცხოვრებელი თუ საოფისე ფართი, გარაჟი, სარდაფი, ფაბრიკა, საწყობი, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობა, ეკლესია, სკოლა და ა.შ;[18] ასევე, სხვა სამეწარმეო დანიშნულების ნაგებობები (მაგ., შახტი) ან სატრანსპორტო დანიშნულების მქონე ნაგებობა (ხიდი, ქუჩა, ავტოსადგომი).[19]

6

ნაგებობა უნდა მდებარეობდეს აღნაგობით დატვირთულ მიწის ნაკვეთზე. მისი მხოლოდ გადაკვეთა ხიდის ან მილის მეშვეობით საკმარისი არ არის, რადგან ამ შემთხვევაშიც სახეზე არ გვაქვს მიწასთან მყარი კავშირი.[20]

ბ) განსაზღვრულობა

7

სანივთო სამართალში მოქმედი განსაზღვრულობის პრინციპის თანახმად, აუცილებელია შეთანხმებისას იმის დაკონკრეტება, თუ რა ტიპის ნაგებობის აღმართვის უფლებას ანიჭებს მეაღნაგეს აღნაგობის უფლება.[21] არასაკმარისი განსაზღვრულობა იწვევს აღნაგობის უფლების არანამდვილობას, რომლის რეგისტრაციაც რეესტრის სამსახურმა თავადვე უნდა გააუქმოს.[22] განსაზღვრულობა უკავშირდება დასაშვები ნაგებობების რაოდენობასა და მათ სახეობებს.[23] ამ კონტექსტში არასაკმარისად განსაზღვრულად ჩაითვლება დათქმა „შენობების აღმართვა“[24] ან, სულაც, „ნებისმიერი ნაგებობის“,[25] თუ ნაგებობის ნაირსახეობის განსაზღვრა არც სხვა გარემოებების მიხედვით არის შესაძლებელი. საკმარისად განსაზღვრულია დათქმა „ერთი საცხოვრებელი სახლი“, ან „რამდენიმე საცხოვრებელი სახლი“, თუმცა ამ შემთხვევაში რაოდენობაც უნდა იყოს დაკონკრეტებული.

8

განსაზღვრულობის ხარისხის დადგენისას აუცილებელია, ერთი მხრივ, კონკრეტიზების აუცილებლობის გათვალისწინება, ხოლო მეორე მხრივ, ვინაიდან აღნაგობის დადგენა ხდება ხანგრძლივი დროით და ამ დროის განმავლობაში გარემოებათა ცვლილების წინასწარ განჭვრეტა, ჩვეულებრივ, შეუძლებელია ხოლმე, აუცილებელია აღნაგობის ამ გარემოებებთან მისადაგებისათვის ადგილის დატოვება, რათა მან მთლიანად არ დაკარგოს ეკონომიკური მიმზიდველობა.[26] ნაგებობათა რაოდენობის მხრივ საკმარისია, თუ მეაღნაგეს ენიჭება უფლება, ააშენოს სამშენებლო სამართლის ნორმებით დასაშვები ნებისმიერი რაოდენობის ნაგებობა.[27] ამ შემთხვევაში რაოდენობისა და ტიპის განსაზღვრა ხდება სამშენებლო სამართლის მიხედვით და თითოეული დასაშვები ნაგებობა მოცულია აღნაგობის უფლების შინაარსით.

9

გამომდინარე იქიდან, რომ დასაშვებია აღნაგობის უფლებით მიწის ნაკვეთის მხოლოდ ერთი ნაწილის დატვირთვა (233 II), ასევე დასაშვებია მისი გავრცელება ერთსა და იმავე ნაკვეთზე განლაგებული შენობებიდან მხოლოდ ზოგიერთზე, ამგვარად, შესაძლებელია აღნაგობის უფლების შინაარსიდან მიწის ნაკვეთის გაშენებული ნაწილის ამოღება.[28]

2. დამატებითი ფართობი, 233 II

10

233 II მუხლის მიხედვით, აღნაგობა შეიძლება გავრცელდეს მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილზე, რომელიც არ არის აუცილებელი აღნაგობისათვის, თუმცა მეაღნაგეს ნაგებობით უკეთ სარგებლობის შესაძლებლობას ანიჭებს. ამ დანაწესიდან უკუდასკვნით გამომდინარეობს სახელმძღვანელო პრინციპი, რომლის მიხედვითაც განსაკუთრებული დათქმის გარეშე აღნაგობა მხოლოდ ნაგებობისათვის აუცილებელ ნაკვეთზე ვრცელდება.[29] თუმცა, ჩვეულებრივ, მეაღნაგეს უნდა, რომ აღნაგობა გავრცელდეს დამატებით ფართობზეც, მაგალითად: გზებზე, ავტოსადგომზე, ბაღზე და ა.შ.[30] ამიტომაც შესაძლებელია, მეაღნაგეს მიენიჭოს მთლიანი ნაკვეთით ან მხოლოდ მისი ერთი ნაწილით სარგებლობის უფლება. ეს უფლებამოსილება შესაძლებელია, მას მხოლოდ შეზღუდულად მიენიჭოს, მაგალითად, მესაკუთრესთან ერთად, თანასარგებლობის უფლების ფორმით.[31]

11

ის, თუ რა ფართობზე ვრცელდება აღნაგობა, გათვალისწინებული უნდა იყოს აღნაგობის დადგენის შეთანხმებით და იქნება ამგვარად აღნაგობის უფლების შინაარსი და არა დამოუკიდებელი ურთიერთობა.[32] ცხადად შეთანხმების გარეშეც დასაშვებია, დამატებით ფართობზე აღნაგობის გავრცელება გამომდინარეობდეს შეთანხმების განმარტებიდან.[33] იმავე შინაარსის სერვიტუტის შეთანხმება ზედმეტია და, ამავდროულად, დაუშვებელიც, რადგან აღნაგობა, როგორც ლეხ სპეციალის, ამომწურავად აწესრიგებს ამ ურთიერთობას.[34]

12

ნაგებობა უნდა იყოს მთავარი ნივთი, როგორც ეს 233 II მუხლიდან გამომდინარეობს, რადგან აღნაგობა რაიმე ნაგებობის ფლობას ემსახურება. დასაშვები დამატებითი ფართობებია: პარკი, ბაღი ან ტბა ვილის ან სასტუმროს გასწვრივ. დიდი ფართობის მქონე სასოფლო-სამეურნეო ნაკვეთები, ჩვეულებრივ, ვერ ჩაითვლება დამატებით ნივთად და, შესაბამისად, ვერ იქნება აღნაგობის საგანი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ისიც ნაგებობაა (მაგ., სათბური). დამატებითი მთავარი ნივთისაგან გასამიჯნავად მთავარია სარგებლობის პრიორიტეტი და არა შედარება ნაკვეთის ფართობებს შორის.[35]

3. შენობის ნაწილი

13

აღნაგობის უფლება არ შეიძლება შემოიფარგლოს ნაგებობის მხოლოდ ერთი ნაწილით. ამგვარი დათქმა გამართლებულია ეკონომიკურ-ფუნქციური ერთეულის ერთიან სამართლებრივ რეჟიმში მოქცევის მიზნიდან გამომდინარე.[36] დაუშვებელია, მაგალითად, შეთანხმებისას შენობის კონკრეტული სართულების გამოყოფა, მაგრამ ასევე ვერტიკალური მიჯნის გავლებაც მხოლოდ ცალკეულ დამოუკიდებელ შენობათა შორის შეიძლება.[37]

14

რაც შეეხება სხვა ნაგებობების ნაწილებს, აქ მათი ცალკე გამოყოფა და მათზე აღნაგობის გავრცელება დასაშვები უნდა იყოს, რადგან ამ შემთხვევაში ნაკლებ კომპლექსურ ერთეულთან გვაქვს საქმე.[38]

III. აღნაგობით დატვირთული ნივთი

1. მიწის ნაკვეთი

15

აღნაგობით შეიძლება დაიტვირთოს მხოლოდ მთლიანი მიწის ნაკვეთი.[39] ეს არ ეწინააღმდეგება ზემოთქმულს, რადგან აქ საქმე ეხება აღნაგობის უფლების არა გამოყენების ფარგლებს, არამედ მისით დატვირთულ ნივთს.[40] ამგვარად, წილობრივი თუ ზიარი თანასაკუთრება არ შეიძლება დაიტვირთოს აღნაგობით, ისევე როგორც ბინა მრავალსართულიან საცხოვრებელ სახლში.[41] აღნაგობის უფლების მიწის ნაკვეთის მხოლოდ ნაწილზე დადგენა დასაშვებია მისი წინასწარ ცალკე ნივთად გამოყოფის შემთხვევაში.[42] მოგვიანებით ამ დატვირთული ნაკვეთის სხვა ნაკვეთთან გაერთიანება შესაძლებელია მხოლოდ მთლიან მიწაზე აღნაგობის გავრცელების პირობით.[43]

2. რამდენიმე მიწის ნაკვეთი (საერთო აღნაგობა)

16

ერთი აღნაგობის უფლებით შესაძლებელია მოცული იყოს რამდენიმე მიწის ნაკვეთი, რომლებიც სხვადასხვა მესაკუთრეს ეკუთვნის (საერთო აღნაგობა). აუცილებელია, რომ ეს ნაკვეთები ერთსა და იმავე სარეგისტრაციო და საკადასტრო ზონაში მდებარეობდეს და უშუალოდ ესაზღვრებოდნენ ერთმანეთს. 233-ე მუხლი ამ შემთხვევაშიც უცვლელად რჩება ძალაში. აუცილებელია, რომ თითოეულ ნაკვეთზე დასაშვები იყოს მშენებლობა.[44] აღნაგობის გამოყენების შემოზღუდვა დატვირთული ნაკვეთების რაიმე რეალური წილით დასაშვებია.[45] გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია 237-ე მუხლი თითოეული ნაკვეთის შემთხვევაში.

17

ამ შემთხვევაში თითოეული ნაკვეთის დატვირთვა თუ გასხვისება შეიძლება მხოლოდ ერთობლივად მოხდეს, რისთვისაც საჭიროა თითოეული მესაკუთრის თანხმობა, 235-ე მუხლის მიხედვით.

18

საერთო აღნაგობა წარმოიშობა აღნაგობით დატვირთული ერთიანი მიწის ნაკვეთის გაყოფისასაც. თუ ერთ ნაკვეთზე დადგენილი აღნაგობის უფლება მოგვიანებით ვრცელდება სხვა, მომიჯნავე ნაკვეთზეც, ეს იქნება ცვლილება ამ უფლების შინაარსში და საჭიროებს არა მხოლოდ მეაღნაგის ნების გამოხატვას, არამედ როგორც დასატვირთი, ისე დატვირთული მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეთა თანხმობას.[46] თუ აღნაგობის უფლება თავად არის დატვირთული სხვა სანივთო უფლებით, ეს უფლება ავტომატურად ვრცელდება შინაარსშეცვლილ აღნაგობაზეც.[47]

19

საერთო აღნაგობას, გამომდინარე იქიდან, რომ ერთიან უფლებას ეხება საქმე, უნდა ჰქონდეს აბსოლუტურად ერთგვაროვანი შინაარსი ყველა დატვირთულ ნაკვეთთან მიმართებით.[48] სხვა წესი მოქმედებს მხოლოდ დამატებითი რეგულაციების – აღნაგობის სასყიდელი, გამოსყიდვის უფლება და ა. შ. – შემთხვევებში, რომლებიც არ განაპირობებენ უფლების შინაარსს და ამის გამო სხვადასხვაგვარად შეიძლება იყოს გათვალისწინებული.[49] სასყიდელი შესაძლებელია, ყველა ნაკვეთის მესაკუთრის მიმართ სხვადასხვაგვარად იყოს შეტანილი რეესტრში ან შესაძლებელია ერთიანი სასყიდლის დაფიქსირება, რომლის მოთხოვნის უფლებაც საეჭვოობისას აქვს ყველა ნაკვეთის მესაკუთრეს, როგორც სოლიდარულ კრედიტორს.

IV. გასხვისებაუნარიანობა, 233 I

20

ზოგადად, აღნაგობის უფლების გასხვისების სანივთო ძალით გამორიცხვა – იმგვარად, რომ, გასხვისების შემთხვევაში, მესამე პირებმა ვერ მოახერხონ მისი მოპოვება მესაკუთრესა და მეაღნაგეს შორის შეთანხმებული აკრძალვის გამო, – შეუძლებელია (გამონაკლისია 235-ე მუხლის მიხედვით ამ გასხვისებაუნარიანობის შეზღუდვა, იხ. დეტალურად ამ მუხლის კომენტარი). შესაძლებელია მხოლოდ ვალდებულებითი შეთანხმების ძალით მეაღნაგის დავალდებულება, არ გაასხვისოს კუთვნილი უფლება.[50] ამ დროს, არსებული შეთანხმების დარღვევით განხორციელებული განკარგვა, მართალია, თავისთავად ნამდვილია, თუმცა აკისრებს მეაღნაგეს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას, ან სხვა, ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ, სანქციას.

21

ასევე დაუშვებელია აღნაგობის უფლების მემკვიდრეობით გადაცემის სანივთო ძალით გამორიცხვა. თუმცა გასხვისებაუნარიანობის დარად აქაც შესაძლებელია ვალდებულებითი შეთანხმების მიღწევა, რომელიც, მართალია, მემკვიდრეობით გადაცემაუნარიანობას არ ზღუდავს, თუმცა უკავშირებს მეაღნაგის გარდაცვალებას გარკვეულ სამართლებრივ შედეგებს, მაგალითად, იმას, რომ მას არა აქვს უფლება, გარკვეული პირები აირჩიოს თავის მემკვიდრეებად, ან აღნაგობის უფლებაზე უარის თქმის ვალდებულებას.[51]

V. ვადის განსაზღვრა

1. ვადა

22

აღნაგობის უფლების წარმოშობისა და მისი ვადის ათვლის მომენტი არის ამ უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. თუ მხარეთა შეთანხმების მიხედვით, აღნაგობის ვადის ათვლა უნდა დაიწყოს რეგისტრაციამდე, ამგვარ შეთანხმებას სანივთო ძალა არა აქვს, თუმცა მისი განმარტება შესაძლებელია იმგვარად, რომ რეგისტრაციამდე წარმოიშობა ვალდებულებითსამართლებრივი სარგებლობის ურთიერთობა.[52]

23

აღნაგობის ურთიერთობის მაქსიმალური ვადა შეიძლება იყოს ოთხმოცდაცხრამეტი წელი (233 III). ამ ვადის ფარგლებში მხარეებს, ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპიდან გამომდინარე, შეუძლიათ, შეათანხმონ ნებისმიერი ვადა. მინიმალურ ვადას კანონი არ ითვალისწინებს, რის გამოც აღნაგობის შეთანხმება შესაძლებელია ძალზე მოკლე დროითაც. გერმანიისაგან განსხვავებით, საქართველოში უვადო აღნაგობა დაუშვებელია, რაც უფრო მეტად შეესატყვისება ამ ურთიერთობის სამართლებრივ ბუნებას, რომლის მიხედვითაც, აღნაგობა მხოლოდ სხვისი საკუთრებით სარგებლობის დროებითი ინსტრუმენტია და არ უნდა გადაიზარდოს სხვისი საკუთრებით სარგებლობის სამუდამო ურთიერთობად, რაც მესაკუთრეს, პრაქტიკულად, დააკარგვინებდა ოდესმე საკუთარი ქონებით სარგებლობის შესაძლებლობას და, ფაქტობრივად, გააქარწყლებდა მის საკუთრებას.

24

აქედან გამომდინარე, აღნაგობის ურთიერთობის დამთავრების ვადა უნდა იყოს განსაზღვრული და არ უნდა აღემატებოდეს ოთხმოცდაცხრამეტ წელს. ვადის განსაზღვრა კალენდარული თარიღის მიხედვით არ არის აუცილებელი,[53] თუ ცალსახაა, რომ ეს ვადა დარჩება 233 III მუხლით განსაზღვრულ ფარგლებში. ვადა აუცილებლად უნდა ჩანდეს თავად აღნაგობის შეთანხმებიდან და გათვალისწინებული უნდა იყოს რეგისტრაციისას.[54]

25

ოთხმოცდაცხრამეტი წლის განმავლობაში დასაშვებია აღნაგობის ურთიერთობის გაგრძელების შესაძლებლობის გათვალისწინება იმგვარად, რომ აღნაგობის ურთიერთობა თავდაპირველად გათვალისწინებული ვადის გასვლის შემდეგ ავტომატურად გრძელდება, თუ მხარე(ები) არ მოითხოვ(ენ)ს შეწყვეტას.[55] დასაშვებია ასევე შეთანხმება იმისა, რომ აღნაგობა მხოლოდ მხარის მოთხოვნის შემთხვევაში გრძელდება განსაზღვრული ვადით.[56]

2. გაუქმების პირობა

26

განსხვავებით გერმანიისაგან, სადაც აღნაგობის შეთანხმება გაუქმების პირობით პირდაპირ გამორიცხულია (§ 1 IV 1 ERbbauRG), საქართველოში კანონი ამგვარ დათქმას არ ითვალისწინებს, ამ გადაწყვეტის გადმოღება მაინც აუცილებელია, რადგან მის გარეშე სამართლებრივი სტაბილურობა და აღნაგობის ბრუნვაუნარიანობა მნიშვნელოვნად შეირყეოდა. ასევე დაუშვებელია, აღნაგობის გაუქმების გარიგება გადადების პირობით იყოს პირობადებული, მაგალითად, კომპენსაციის გადახდის გადადების პირობით.[57] დაუშვებელია ასევე გაურკვეველ მოვლენაზე დამოკიდებული ვადის დათქმა, მაგალითად, მეაღნაგის გარდაცვალება ან ნაგებობის ჩამოქცევა,[58] რადგან ამგვარი ვადა ისეთსავე გაურკვევლობაში ამყოფებს მხარეებს, როგორშიც გაუქმების პირობა. ამ აკრძალვების დარღვევის შედეგია მთლიანი აღნაგობის ხელშეკრულების არანამდვილობა.[59]

27

ზემოთ აღწერილი ხელშეკრულების მსგავსად არანამდვილი უნდა იყოს ასევე ნებისმიერი სხვა ვალდებულებითი გარიგება, რომელიც მეაღნაგეს ავალდებულებს, უარი თქვას აღნაგობის უფლებაზე.[60] დაუშვებელია ასევე აღნაგობის წარმოშობის შემდეგ სახელშეკრულებო ან კანონისმიერი გასვლის უფლების შეთანხმება.[61]

VI. უფლებამოსილი პირი

28

მეაღნაგე შეიძლება იყოს ნებისმიერი ფიზიკური თუ იურიდიული პირი. განსხვავებით პირადი სერვიტუტისაგან, შეუძლებელია პირადი აღნაგობის შეთანხმება, რადგან ამით გამორიცხული იქნებოდა აღნაგობის კონსტიტუტიური ნიშნები, როგორებიცაა მისი გასხვისება- და მემკვიდრეობით გადაცემაუნარიანობა.[62]

29

აღნაგობის უფლება შეიძლება ეკუთვნოდეს პირთა გაერთიანებას, როგორც თანაზიარი, ისე წილობრივი საკუთრების სახით, თუმცა, განსხვავებით სხვა სანივთო უფლებისაგან, არა როგორც სოლიდარულ კრედიტორებს. ამგვარი შესაძლებლობის წინააღმდეგ მეტყველებს, უპირველეს ყოვლისა, თავად აღნაგობის სამართლებრივი ბუნება, რომელიც მეაღნაგისთვის მიწაზე საკუთრებას უტოლდება, რის გამოც შეუსაბამოა უფლებამოსილი პირების რეესტრში დაფიქსირება მათ შორის არსებული წილობრივი განაწილების გარეშე.[63]




  1. იხ. აღნაგობასთან დაკავშირებით: ხეცურიანი, სკ-ის კომენტარი, წიგნი II, გვ. 171 და შემდგ.; ზოიძე, ქართული სანივთო სამართალი, 2003, გვ. 215 და შემდგ.; ზარანდია, სანივთო სამართლის საფუძვლები, 2016, გვ. 338 და შემდგ.; შოთაძე, სანივთო სამართალი, 2014, გვ. 220 და შემდგ.
  2. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 3.
  3. შდრ. OLG Hamm DNotZ 1972, 497.
  4. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 3.
  5. Baur/Stürner, Lehrbuch des Sachenrechts, 16. Aufl., 1992, § 29 C I.
  6. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 4.
  7. OLG Frankfurt Rpfl eger 1975, 306.
  8. ამ დროს ხდება სანივთო სამართლის numerus clausus-ის პრინციპის შერბილება, იხ. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 5.
  9. თუმცა შესაძლებელია მეაღნაგის ამგვარი ვალდებულების გათვალისწინებაც, შდრ. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 7.
  10. BGH BeckRS 2015, 02885; BGH NJW 1986, 1605.
  11. Heinemann, in MüKo ErbbauRG, 7. Aufl., 2017, § 2, Rn. 10.
  12. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 7.
  13. BGH NJW 1987, 2674; OLG Düsseldorf NJW-RR 2001, 1310.
  14. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 7.
  15. RGZ 56, 43; BGH NJW 1971, 2219; BGH NJW 1992, 1681.
  16. გამონაკლისია შემთხვევა, როდესაც საკუთარი სიმძიმით მიწაზე დაბჯენილი ნივთი ისეთი წონისაა, რომ სამოქალაქო ბრუნვაში უძრავ ნივთად აღიქმება, მაგ. 900 მ3 მოცულობის მქონე გაზის ავზი (LG Oldenburg Rpfl eger 1983, 105).
  17. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 8.
  18. იქვე, Rn. 9.
  19. იქვე, Rn. 9.
  20. იქვე, Rn. 11.
  21. BGH NJW 1967, 1611; BGH NJW 1994, 2024.
  22. OLG München RNotZ 2013, 226.
  23. BGH NJW 1967, 1611; BGHZ 101, 143.
  24. BGH NJW 1967, 1611.
  25. BGH DNotZ 1969, 489.
  26. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 14.
  27. BGH NJW 1987, 2674; BGH NJW 1994, 2024.
  28. Heinemann, in MüKo ErbbauRG, 7. Aufl., 2017, § 1, Rn. 15; დასაშვებია, რომ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრემ თავად აღმართოს ნაგებობა მის იმ ნაწილზე, რომელზეც არ ვრცელდება აღნაგობის უფლება. ეს ნაგებობა მის საკუთრებაში რჩება (Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 16).
  29. მიუხედავად ამისა, აღნაგობით იტვირთება მთლიანი მიწის ნაკვეთი, იხ. ქვემოთ.
  30. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 17.
  31. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 17.
  32. KG NJW-RR 1992, 214.
  33. KG NJW-RR 1992, 214.
  34. Maaß, იქვე, Rn. 18.
  35. OLG Brandenburg BeckRS 2013, 06411.
  36. BGH NJW 1985, 789.
  37. Maaß, იქვე, Rn. 21.
  38. შდრ. Maaß, იქვე, Rn. 21, გაბატონებულ მოსაზრებაზე მითითებით. არაგაბატონებულ მოსაზრებასთან დაკავშირებით იხ. Heinemann, in MüKo ErbbauRG, 7. Aufl., 2017, § 1, Rn. 18.
  39. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 24.
  40. მთლიანი ნაკვეთის დატვირთვის შემდეგ შესაძლებელია, მხარეთა შეთანხმებით მეაღნაგეს მხოლოდ მის ნახევარზე ჰქონდეს ნაგებობის აღმართვის უფლება. ამგვარად, ნივთის ფორმალურად და რეალურად დატვირთული ფართობები შეიძლება ერთმანეთს ასცდეს, რადგან ფორმალურად მთლიანი მიწის ნაკვეთი იტვირთება, ხოლო რეალურად მეაღნაგე მისი მხოლოდ ერთი ნაწილით სარგებლობს. რეალურად დაუტვირთავი ნაწილის გამოყოფის შემთხვევაში მასზე აღნაგობის უფლება უქმდება და მისი დაუტვირთვად რეგისტრაცია თავად რეესტრის სამსახურს ევალება (Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 24).
  41. Heinemann, in MьKo ErbbauRG, 7. Aufl., 2017, § 1, Rn. 29.
  42. BayObLG DNotZ 1958, 409.
  43. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 24.
  44. BayObLGZ DNotZ 1985, 375.
  45. Maaß, იქვე, Rn. 28.
  46. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 30.
  47. OLG Hamm NJW 1963, 1112.
  48. Heckscher, Grenzьberschreitende Bebauung bei Erbbaurechten – Gestaltungsmöglichkeiten für Nachbarund Gesamterbbaurechte, RNotZ 2016, S. 17.
  49. იქვე.
  50. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 39.
  51. იქვე, Rn. 40.
  52. BayObLG MittBayNot 1992, 45; OLG Zweibrücken Rpfleger 1995, 155.
  53. შდრ. OLG Frankfurt MittBayNot 1975, 93.
  54. OLG Frankfurt MittBayNot 1975, 93.
  55. BGH NJW 1969, 2046.
  56. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 43.
  57. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 44.
  58. BGH NJW 1969, 2045.
  59. იქვე.
  60. იხ. დეტალურად ამასთან დაკავშირებით, ისევე როგორც გამონაკლისებთან დაკავშირებით: Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 45.
  61. BGH NJW 1969, 1112.
  62. Maaß, in Beck OK ErbbauRG, 43. Aufl., 2017, § 1, Rn. 48.
  63. იქვე, Rn. 49.


დატოვეთ კომენტარი
თქვენ შეგიძლიათ კომენტარის დატოვება ანონიმურად. თუ არ გსურთ ანონიმურობა, გაიარეთ რეგისტრაცია ან ავტორიზაცია.

Retrieved from "http://civilcode.ge/index.php?title=მუხლი_233._ცნება&oldid=1739"