Gccc-logo.png


მუხლი 289. იპოთეკის რეგისტრაცია

From Georgian Civil Code Commentary
Jump to: navigation, search

მთავარი პროექტის შესახებ კომენტარის შესახებ ავტორები კონტაქტი

მუხლი 289. იპოთეკის რეგისტრაცია


გიორგი რუსიაშვილი
ბოლო დამუშავება: 24 დეკემბერი, 2017

1. იპოთეკა იურიდიულ ძალას იძენს საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან. რეგისტრაცია ხდება ერთ-ერთი მხარის მიერ გარიგების წარდგენის საფუძველზე, რომელიც დადებულია ამ კოდექსის 311¹ მუხლით დადგენილი წესით. გარიგებაში უნდა აღინიშნოს უძრავი ნივთის მესაკუთრე, იპოთეკარი, სავარაუდო მოვალე მესამე პირი. მხარეთა შეთანხმებით გარიგებაში შესაძლებელია აღინიშნოს აგრეთვე უზრუნველყოფილი მოთხოვნის ოდენობა, სარგებელი, შესრულების ვადა და სხვა პირობები.

1¹. სესხის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად დადებული იპოთეკის ხელშეკრულება უნდა დამოწმდეს სანოტარო წესით. იპოთეკის ხელშეკრულების დამოწმებისას ნოტარიუსი ვალდებულია განუმარტოს ხელშეკრულების მხარეებს ის სამართლებრივი შედეგები, რომლებიც მოჰყვება მათ მიერ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებების დარღვევას.

1². იპოთეკის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მიზნით ნოტარიუსი უზრუნველყოფს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პროცედურების განხორციელებას. იპოთეკის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის წესი და პირობები განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით.

1³. ამ მუხლის 1¹ ნაწილით გათვალისწინებული პირობა არ ვრცელდება კომერციული ბანკების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულებების − საკრედიტო კავშირების და კვალიფიციური საკრედიტო ინსტიტუტების მოთხოვნების უზრუნველსაყოფად დადებულ იპოთეკის ხელშეკრულებებზე.

2. მხარეთა შეთანხმების შემთხვევაში, კრედიტორის მოთხოვნით საჯარო რეესტრი გასცემს იპოთეკის მოწმობას. იპოთეკის მოწმობის გაცემა რეგისტრირდება საჯარო რეესტრში.

3. იპოთეკის ხელშეკრულება, რომელზედაც მხარეთა შეთანხმებით გაიცემა იპოთეკის მოწმობა, უნდა დამოწმდეს სანოტარო წესით. იპოთეკის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ნებისმიერი სამართლებრივი ქმედება, რომელიც მოითხოვს სანოტარო წესით დამოწმებას, უნდა დაამოწმოს იმავე ნოტარიუსმა, რომელმაც დაამოწმა აღნიშნული იპოთეკის ხელშეკრულება.

4. საერთო იპოთეკაზე გაიცემა მხოლოდ ერთი იპოთეკის მოწმობა.

საქართველოს 2006 წლის 8 დეკემბრის კანონი #3879 – სსმ I, #48, 22.12.2006 წ., მუხ. 321.
საქართველოს 2007 წლის 29 ივნისის კანონი #5127 – სსმ I, #27, 17.07.2007 წ., მუხ. 260.
საქართველოს 2013 წლის 25 დეკემბრის კანონი #1864 – ვებგვერდი, 30.12.2013 წ.

I. ზოგადი დებულებები

1

საჯარო რეესტრის სამართალში მოქმედი განსაზღვრულობის პრინციპი მოითხოვს სიცხადეს დასარეგისტრირებელი უფლების შინაარსსა და მოცულობასთან დაკავშირებით.[1] ქონების იპოთეკით დატვირთვის შემთხვევაში საჯარო რეესტრიდან ნათლად უნდა იკითხებოდეს უძრავი ქონების პასუხისმგებლობის მაქსიმალური ფარგლები (იპოთეკის საჯაროობა).[2] ეს ემსახურება სამოქალაქო ბრუნვის დაცვას და ამგვარად, საბოლოო ჯამში, იპოთეკის ბრუნვაუნარიანობასაც – უძრავი ქონების, მომდევნო რიგის იპოთეკისა[3] და უზრუნველყოფილი მოთხოვნის შეძენის მსურველებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, რეესტრში ჩახედვის გზით ჯეროვნად შეაფასონ შესაბამისი გარიგების სარფიანობა და მასთან დაკავშირებული რისკები. 289 I 1 მუხლის თანახმად, დასარეგისტრირებელია იპოთეკის შესახებ გარიგება (იპოთეკის ხელშეკრულება, იხ. მუხ. 286, მე-4 ველი) და არა უზრუნველყოფილი მოთხოვნის დამფუძნებელი საკრედიტო ხელშეკრულება.[4]

2

ეს იპოთეკის ხელშეკრულება უნდა დაიდოს 311¹-ე მუხლით გათვალისწინებული ფორმით[5] და შეიცავდეს რეგისტრაციასავალდებულო ინფორმაციას (289 I 3), რისი რეგისტრაციის გარეშეც იპოთეკის უფლება არ წარმოიშობა,[6] ასევე (მხარეთა შეთანხმებით) სხვა დამატებით მონაცემებს (289 I 4), რომლებიც განსაზღვრავენ იპოთეკის უფლების შინაარსსა და რეალიზაციის წინაპირობებს.

3

ამ მუხლის ფარგლებში ერთმანეთისაგან უნდა გაიმიჯნოს მონაცემები, რომელთა რეგისტრაციაც სავალდებულოა (289 I 3), ანუ მათ გარეშე იპოთეკის უფლება არ წარმოიშობა[7] და ამ უფლების არარეგისტრაციასავალდებულო შინაარსი (289 I 4) – მონაცემები, რომელთა რეგისტრაციაც მხარეთა სურვილის შემთხვევაში ხდება. რაც, რა თქმა უნდა, არ ნიშნავს, რომ იპოთეკის ეს შინაარსი (ფაკულტატიური) რეგისტრაციის გარეშე მხარეთათვის არამბოჭავია, თუმცა მათ მესამე პირთა წინაშე შესაბამისი ეფექტი არ გააჩნიათ 312 II მუხლის მიხედვით. ქართველმა კანონმდებელმა, ძველი რედაქციის 289 I 2 მუხლისგან განსხვავებით, ამ მონაცემთა რეგისტრაციის არასავალდებულოდ მიჩნევით საკმაოდ შეასუსტა იპოთეკის ბრუნვაუნარიანობა და მხარეთა ნდობის დაცვა სამოქალაქო ბრუნვაში (იხ. დეტალურად ქვევით, მე-11 ველი).

II. რეგისტრაციასავალდებულო მონაცემთა განსაზღვრულობა

4

რეგისტრაციაუნარიანი მონაცემები იყოფა, ამგვარად, სავალდებულოდ (289 I 3) და ფაკულტატიურად (289 I 4) დასარეგისტრირებელ მონაცემებად, მიუხედავად ამისა, ორივე შემთხვევაში სარეგისტრაციოდ წარდგენილი მონაცემი უნდა იყოს საკმარისად განსაზღვრული ან, სულ მცირე, განსაზღვრადი.[8] განმარტებისათვის, პირველ რიგში, მნიშვნელოვანია თავად რეესტრის ჩანაწერი ან სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტები.[9] იმ გარემოებაზე მითითება, რომელთა რეგისტრაციაც არ ხდება და არც სარეგისტრაციო დოკუმენტებიდან იკითხება, დასაშვებია მხოლოდ იმდენად, რამდენადაც ისინი ზოგადად ცნობილია.[10]

III. ცალკეული რეგისტრაციასავალდებულო მონაცემები, 289 I 3

1. იპოთეკა

5

იპოთეკის რეგისტრაცია უნდა მოხდეს მაქსიმალურად ზუსტად. გერმანულ პრაქტიკაში თავად ტერმინ „იპოთეკის“ ხსენება არ არის აუცილებელი, თუ სანივთო უფლების ხასიათი შეიძლება განიმარტოს მხოლოდ როგორც იპოთეკა.[11] ამ პრინციპის გადმოღება ქართულ სინამდვილეში მხოლოდ გამონაკლისის სახით უნდა იყოს დასაშვები. არ არის სავალდებულო იპოთეკის ტიპის (მუხ. 286, მე-15 და მომდევნო ველები) ზუსტი დასახელება.[12]

2. იპოთეკარი

6

289 I 3 მუხლის მიხედვით, იპოთეკარის (იხ. უზრუნველყოფილი მოთხოვნის კრედიტორისა და იპოთეკარის იდენტურობის აუცილებლობასთან დაკავშირებით მუხ. 286, 1-ლი ველი) მითითება საჯარო რეესტრში სავალდებულოა, რაც გულისხმობს უზრუნველყოფილი მოთხოვნის კრედიტორ-იპოთეკის უფლების მფლობელს, ან მინდობილ პირს,[13] თუმცა ამ უკანასკნელის შემთხვევაში რეესტრში შესაბამისი აღნიშვნის გაკეთება შეუძლებელია.[14] იპოთეკარად როგორც მიმნდობის, ისე მინდობილის დაფიქსირებას, გაურკვევლობის გამო, რეგისტრაციის არანამდვილობა მოსდევს შედეგად.[15] იძულებითი იპოთეკის კრედიტორად უნდა დაფიქსირდეს ის პირი, ვის სახელზეც არის გაცემული სააღსრულებო ფურცელი.[16] თუ სააღსრულებო ფურცელში გათვალისწინებულია შესრულება მესამე პირის სასარგებლოდ, მაშინ იპოთეკარადაც ის უნდა დაფიქსირდეს.[17] თუ იპოთეკარად ფიქსირდება არა კრედიტორი, არამედ სხვა პირი, მაშინ იპოთეკის უფლება არ წარმოიშობა (იხ. იპოთეკის უფლების კეთილსინდისიერად მოპოვებასთან დაკავშირებით 297-ე მუხლის კომენტარი).

7

იურიდიული პირების რეგისტრაცია ხდება შესაბამისი დასახელებით და იურიდიული ფორმის მითითებით.[18] საზოგადოების ორგანო ან ფილიალი არ რეგისტრირდება.[19] პირთა ისეთი გაერთიანების შემთხვევაში, რომელიც არ ფლობს უფლებაუნარიანობას, რეგისტრირდებიან ამ გაერთიანების ცალკეული წევრები, რომლებიც განეკუთვნებიან მას რეგისტრაციის მომენტისათვის.[20] მხოლოდ ერთი წევრის დარეგისტრირებას რეგისტრაციის არანამდვილობა მოსდევს შედეგად.[21] ამხანაგობა (მათ შორის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობაც[22]) რეგისტრაციაუნარიანია იმდენად, რამდენადაც ამას სწვდება მისი უფლებაუნარიანობა.[23]

8

რეესტრში არ ხდება მხოლოდ განკარგვის უფლებამოსილებით აღჭურვილი პირის, როგორიც არის სამკვიდროს მმართველი,[24] ანდერძის აღმასრულებელი[25] ან გაკოტრების მმართველი,[26] ისევე როგორც კანონისმიერი წარმომადგენლის,[27] დაფიქსირება.

9

რეესტრში შეტანილი მონაცემები იპოთეკარის პიროვნების შესახებ ცალსახად უნდა იძლეოდეს მისი იდენტიფიცირების შესაძლებლობას.[28] სახელისა და გვარის მითითება აუცილებელი არ არის, თუ სხვა მონაცემები არ ტოვებენ ეჭვს იპოთეკარის პიროვნების შესახებ.[29] არაზუსტი მონაცემების რეგისტრაცია, რომელიც რეესტრს განაცხადის მიღებაზე უარის თქმის უფლებას მიანიჭებდა (საჯარო რეესტრის შესახებ კანონის 23-ე მუხლი), რეგისტრაციის შემთხვევაში ავტომატურად არ აქცევენ მას არანამდვილად.[30] მაგალითად, შეცდომით ადმინისტრაციული ორგანოს ფილიალის რეგისტრაცია ან საფირმო დასახელების არასწორად მითითება საკმარისია რეგისტრაციის მიზნებისათვის, თუ იპოთეკარი მაინც ცალსახად იდენტიფიცირებადია.[31]

10

შეუძლებელია მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის მისი ამ სტატუსით რეგისტრაცია და იპოთეკის ყოველ მომდევნო მესაკუთრეზე გადასვლა.[32]

3. უძრავი ნივთის მესაკუთრე და მოვალე მესამე პირი

11

მოვალის მითითება ზედმეტია, თუ ის და იპოთეკით დატვირთული ნივთის მესაკუთრე ერთი და იგივე პირია, თუმცა მათი არაიდენტურობის შემთხვევაში მისი ცალკე დაფიქსირებაა საჭირო.[33] მოვალისა და მესაკუთრის რეგისტრაციის მიმართ ძალაში რჩება ზემოთ ჩამოყალიბებული პრინციპები.

IV. მხარეთა შეთანხმებით დასარეგისტრირებელი მონაცემები, 289 I 4

12

კანონმდებელი 289 I 4 მუხლის ახალ რედაქციაში იპოთეკის წარმოშობის წინაპირობად აღარ მიიჩნევს მონაცემთა მთელი რიგის რეგისტრაციას (უზრუნველყოფილი მოთხოვნის ოდენობა, სარგებელი, შესრულების ვადა და ა. შ.), რითაც მნიშვნელოვნად უშლის ხელს რეგისტრაციის მიზნის – იპოთეკის საჯაროობის – განხორციელებას (იხ. ზემოთ, მე-2 ველი). ამ საკმაოდ მნიშვნელოვანი ინფორმაციის რეესტრში დაფიქსირების გარეშე, რეგისტრაცია ვერ ასრულებს თავის მთავარ ფუნქციას – გაუჩინოს ან გაუქარწყლოს ნდობა მესამე პირებს იპოთეკით უზრუნველყოფილი მოთხოვნის ოდენობასა და მისი რეალიზაციის შემდეგ ნივთის დარჩენილ ღირებულებასთან დაკავშირებით, რაც გადამწყვეტია იპოთეკის მოვალესთან ან თავად იპოთეკართან კონტრაჰირების გადაწყვეტილების მიღებისას. ეს საკანონმდებლო ხარვეზი ქვემოთ (1–3 პუნქტებში) მოცემული ინფორმაციის ნაწილში გამოსწორებას საჭიროებს, რაც მხოლოდ სასამართლო პრაქტიკის დონეზე შეუძლებელია და ისევ კანონმდებლის გააქტიურებას მოითხოვს.

1. მოთხოვნის ოდენობა

13

იპოთეკით უზრუნველყოფილი მოთხოვნა, რომელიც უნდა იყოს ფულადი ხასიათისა (იხ. მუხ. 286, მე-11 ველი), რეგისტრაციისას უნდა დაფიქსირდეს ოდენობრივად და არა მხოლოდ გამოთვლის წესის მითითებით.[34]

2. სარგებელი

14

თუ იპოთეკით პროცენტიანი ვალია უზრუნველყოფილი, დასაშვებია რეესტრში შესაბამისი საპროცენტო ნიხრის (სარგებლის) მითითებაც, რაც გულისხმობს მხოლოდ გარიგებით შეთანხმებულ პროცენტებს, განსხვავებით კანონით გათვალისწინებული პროცენტებისაგან.[35] პროცენტის გადახდის ვალდებულებისათვის ვადის დაწესება და პირობის დადება, ჩვეულებრივ, დასაშვებია.[36] პირობადებული და უპირობო პროცენტების, ისევე როგორც შესაბამისი დამატებითი მოთხოვნების გაერთიანება იპოთეკის მიზნებისათვის დასაშვებია ისე, როგორც რამდენიმე ერთჯერადი, უვადო ან გარკვეული ვადით გათვალისწინებული დამატებითი მოთხოვნებისა.[37]

15

განსაზღვრულობის პრინციპის დასაცავად საკმარისია, თუ მითითებულია ის ნომინალური თანხა, საიდანაც გამოითვლება პროცენტები.[38] სხვაგვარი დათქმის გარეშე, პროცენტი, ჩვეულებრივ, წლიურ პროცენტს აღნიშნავს.[39] პროცენტები და სხვა დამატებითი ვალდებულებები, რომლებიც ძირითადი ვალდებულებიდან გამოითვლება, შესაძლებელია, რეგისტრაციისას გათვალისწინებული იყოს იმ ერთიანი მაქსიმალური თანხის ფორმით, რომლისათვისაც პასუხს აგებს იპოთეკის საგანი.[40] ვალის ნაწილობრივი დაფარვის შემთხვევაში, განსხვავებული შეთანხმების გარეშე, პროცენტები გამოითვლება მონარჩენი რეგისტრირებული თანხიდან.[41]

16

პროცენტების გადახდა და ოდენობა მხარეებმა შეიძლება დამოკიდებული გახადონ გარკვეული პირობის დადგომაზე,[42] მაგალითად, სესხის გამცემი საკრედიტო ინსტიტუტის საპროცენტო განაკვეთის ცვლილებაზე. ამგვარი ცვალებადი პროცენტის რეგისტრაცია დასაშვებია მაქსიმალურ და მინიმალურ საპროცენტო ნიხრზე მითითებით და, ამასთან, პირობის დადგომის ზუსტი წინაპირობების გათვალისწინებით.[43]

17

რეგისტრაციაუნარიანია არა მხოლოდ თავად საპროცენტო განაკვეთი, არამედ ასევე პროცენტების გადახდის ვალდებულების წარმოშობის მომენტი,[44] რომელიც შეიძლება დაემთხვეს იპოთეკის რეგისტრაციის მომენტს.[45] არასაკმარისია მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ პროცენტების გადახდის ვალდებულება წარმოიშობა სესხის თანხის გადაცემასთან ერთად, რადგან ამ შემთხვევაში მესამე პირთათვის შეცნობადი არ არის დროის ის მონაკვეთი, რომლის განმავლობაშიც არსებობს ეს ვალდებულება.[46] განსხვავებული შეთანხმების მიღწევის გარეშე პროცენტების გადახდის ვალდებულება წარმოიშობა რეგისტრაციისთანავე.[47] როგორც დამატებითი ვალდებულება, პროცენტების გადახდა დამოკიდებულია მთავარ ვალდებულებაზე.[48]

3. დამატებითი შესრულებები

18

დამატებით შესრულებებს განეკუთვნება ისეთი ფულადი შესრულებები, რომლებიც უნდა დაიფაროს მთავარ ვალდებულებასთან ერთად – თუმცა მასზეა დამოკიდებული, მაგრამ, ამავე დროს, არ არის პროცენტი.[49] მაგალითად, ზიანის ანაზღაურება კრედიტის ვადამდე დაბრუნებისათვის (872),[50] ადმინისტრაციული მოსაკრებელი,[51] თავდებობის ხარჯები[52] და ა. შ.[53]

19

აუცილებელი არ არის დამატებითი შესრულების ზუსტად, რიცხვებში, მითითება, საკმარისია იმ გარემოებებზე მითითება, საიდანაც ხდება მისი გამოთვლა.[54]

20

პირობისა და ვადის დათქმა დასაშვებია პროცენტების შემთხვევაში მოქმედი წესების მიხედვით (იხ. ზემოთ).[55]

4. სხვა რეგისტრაციაუნარიანი მონაცემები

21

289 I 4 მუხლის მიხედვით, რეგისტრაციაუნარიანია, თუმცა სავალდებულო რეგისტრაციას არ ექვემდებარება მთელი რიგი სხვა მონაცემებისა,[56] როგორებიცაა, მაგალითად: უზრუნველყოფილი მოთხოვნის ვადამოსულობა, მოშლის უფლება, გაქვითვის ან დათმობის გამორიცხვა,[57] ნაწილობრივი შესრულების ჩათვლა მის ანგარიშში[58] ან სხვა სამართლებრივად დასაშვები პირობები. ამ დანაწესის ანალოგიით, იგივე წესი უნდა გავრცელდეს იპოთეკის შინაარსსა ან რეალიზაციასთან დაკავშირებულ სპეციალურ შეთანხმებაზე, მაგალითად, მისი რეალიზაციის დროით ჩარჩოზე.[59]

22

არარეგისტრაციაუნარიანია სხვა პირადი ვალდებულებები, რომლებიც იპოთეკის ან უზრუნველყოფილი მოთხოვნის შინაარსსა და განხორციელების მოდუსზე არ ახდენენ გავლენას.[60]

V. სავალდებულო მონაცემების დაურეგისტრირებლობის შედეგები

23

289 I 3 მუხლით გათვალისწინებული რეგისტრაციასავალდებულო ინფორმაციის მითითების გარეშე ეს რეგისტრაცია არანამდვილია[61] და, როგორც ბათილი რეგისტრაცია, უნდა გაუქმდეს თავად მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ, საჯარო რეესტრის შესახებ კანონის 26 III გ) მუხლის მიხედვით. პროცენტებისა თუ სხვა დამატებითი შესრულებების გამორჩენა ან არაზუსტი მითითება არ უნდა ახდენდეს გავლენას იპოთეკის ნამდვილობაზე,[62] ისევე როგორც სხვა დაუშვებელი ან არასწორი ინფორმაციის მითითება, თუ სავალდებულო ინფორმაცია მაინც ზუსტად არის დადგენადი (მაგ., იპოთეკარის მინდობილად მოხსენიება).[63]

VI. იპოთეკის გარიგების ფორმა

24

იპოთეკის გარიგება, როგორც უძრავ ქონებაზე დადებული მავალდებულებელი გარიგება, მხოლოდ მაშინ მოითხოვს სანოტარო დამოწმებას, თუ საქმე ეხება სესხიდან წარმომდგარი მოთხოვნის იპოთეკით უზრუნველყოფას (289 I¹). გამონაკლისის სახით, ეს წესი არ ვრცელდება კომერციული ბანკების, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების, არასაბანკო სადეპოზიტო დაწესებულებების მოთხოვნების უზრუნველსაყოფად დადებულ იპოთეკის ხელშეკრულებებზე. 289 I1 2 მუხლში კიდევ ერთხელ არის გაკეთებული აქცენტი ნოტარიული დამოწმების მთავარ ფუნქციაზე – ნოტარიუსის მიერ მხარეთა კონსულტაციაზე (იხ. ნოტარიატის შესახებ კანონის 38 III, IV მუხლი; მუხ. 68, მე-3 ველი). ამ შემთხვევაში შესაბამისი დოკუმენტების სარეგისტრაციოდ წარდგენა შესაძლებელია ნოტარიუსის მეშვეობითაც (289 I² 1, 2, საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის 121 მუხლი).

25

მართალია, სხვა შემთხვევებში იპოთეკის ხელშეკრულების ფორმასავალდებულოობა კანონიდან პირდაპირ არ გამომდინარეობს,[64] თუმცა 323-ე მუხლის ანალოგიით, ისიც ფორმასავალდებულო უნდა იყოს, როგორც გარიგება, რომლითაც მხარე საკუთრების გადაცემის დარ ვალდებულებას კისრულობს (შდრ. მუხ. 68, მე-2 ველი).

26

იპოთეკის ხელშეკრულებისათვის სანოტარო ფორმა სავალდებულოა, თუ მხარეები მასში იპოთეკის მოწმობის გაცემას ათანხმებენ (289 III 1). ამ ხელშეკრულების ფარგლებში განხორციელებული ყოველი შემდგომი (ნოტარიულ) ფორმასავალდებულო მოქმედება (მაგ., მოთხოვნის ოდენობის გაზრდა ან მოთხოვნის შეცვლა) უნდა დაამოწმოს თავდაპირველი ხელშეკრულების დამმოწმებელმა ნოტარიუსმა.

VII. საბარათე იპოთეკა, 289 II

27

იპოთეკის უფლება არსებობს რეესტრის იპოთეკისა და საბარათე იპოთეკის ფორმით (იხ. მუხ. 286, მე-7 ველი),[65] რისი წინაპირობაც საჯარო რეესტრის მიერ იპოთეკის მოწმობის გაცემა და მისი რეგისტრაციაა (289 III).[66] იპოთეკის უფლების მოწმობაში „განსხეულება“ ზრდის მის ბრუნვაუნარიანობას,[67] ამარტივებს, მაგალითად, მის გადაცემას საჯარო რეესტრის ჩართვის გარეშე (289⁴). იპოთეკის უფლების ბრუნვაუნარიანობისათვის ხელის შეწყობა, როგორც იპოთეკის მოწმობის მთავარი ფუნქცია, კონსტატირებულია 289⁴ III მუხლში, რომელიც ბათილად აცხადებს იპოთეკის მოწმობის სხვა პირისათვის გადაცემის აკრძალვას, რის გარეშეც მისი გაცემა აზრს დაკარგავდა.

28

რეესტრის ჩანაწერისაგან განსხვავებით, იპოთეკის მოწმობა არ წარმოშობს ნდობას 297-ე მუხლის გაგებით, თუმცა ის მაინც უნდა ჩაითვალოს საჯარო ნდობის მატარებელ ფასიან ქაღალდად, რაც, პირველ რიგში, განპირობებულია იპოთეკის ფაქტობრივი მფლობელის სასარგებლოდ მოქმედი (მესაკუთრედ ყოფნის) პრეზუმფციით (289³ I). გარდა ამისა, იპოთეკის მოწმობისა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შინაარსის ურთიერთაცდენის შემთხვევაში, მოწმობა აქარწყლებს რეესტრის სისწორის პრეზუმფციას (289⁸, იხ. დეტალურად ამ მუხლის კომენტარი). იპოთეკის მოწმობა არის ფასიანი ქაღალდი (289¹, იხ. ამ მუხლის კომენტარი).




  1. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 1.
  2. BayObLGZ NJW-RR 1996, 38; BGH NJW 1967, 925.
  3. OLG Düsseldorf NJW-RR 1996, 112; BayObLGZ NJW-RR 1996, 39.
  4. ჭანტურია, კრედიტის უზრუნველყოფის სამართალი, 2012, გვ. 63.
  5. ან სანოტარო წესით დამოწმებული გარიგების ფორმით, იხ. ამასთან დაკავშირებით დეტალურად: ჭანტურია, იქვე, გვ. 83.
  6. რეგისტრაცია სავალდებულოა, ასევე, კანონისმიერი იპოთეკის წარმოშობისათვისაც, იხ. ამასთან დაკავშირებით: ჭანტურია, იქვე, გვ. 83 და შემდგ.
  7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2001 წლის 28 თებერვლის # 3კ-150 გადაწყვეტილება; 2003 წლის 3 ივნისის # 3კ-414-03 განჩინება; 2014 წლის 20 მაისის #ას-394-373-2013 გადაწყვეტილება; 2011 წლის 27 ივნისის #ას-571-539-2011 განჩინება; 2016 წლის 6 ივნისის #ას-1212-1138-2015 განჩინება.
  8. BGH NJW 1967, 925; OLG Frankfurt OLGR 2005, 735.
  9. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2001 წლის 28 თებერვლის # 3კ-150 განჩინება.
  10. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 4.
  11. Bassenge, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 1115, Rn. 6.
  12. BGH NJW 1967, 925.
  13. OLG Saarbrücken NJW 1967, 1378; Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 6.
  14. OLG Saarbrьcken NJW 1967, 1378.
  15. Bassenge, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 1115, Rn. 5.
  16. Rohe, იქვე.
  17. BayObLG Rpfleger 2005, 309.
  18. ეს წესი შესაბამისად უნდა გავრცელდეს შპს-ის წინარე საზოგადოებაზეც (BGHZ 45, 348) იმ შემთხვევაში, თუ მოხდება მისი აღიარება ქართულ სამართალში (შდრ. 26-ე მუხლი, მე-4 ველი).
  19. Rohe, იქვე, Rn. 7.
  20. იქვე.
  21. RGZ 127, 312.
  22. BGH JR 2006, 238, 241.
  23. Ulmer/Steffek, Grundbuchfдhigkeit einer rechts- und parteifдhigen GbR, NJW 2002, S. 330; Wertenbruch, Die Parteifдhigkeit der GbR - die Änderungen fьr die Gerichts- und Vollstreckungspraxis, NJW 2002, S. 329; იხ. ამხანაგობის უფლებაუნარიანობასთან დაკავშირებით: BGH NJW 2001, 1056; BGH NJW 2002, 1207. ეს საკითხი ქართულ სამართალში ჯერჯერობით ბოლომდე გადაწყვეტილი არ არის, შდრ., მაგალითისათვის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 4 ივნისის #1264-1284-2011 გადაწყვეტილება.
  24. OLG Hamm Rpfl eger 1989, 17.
  25. OLG Hamburg OLGE 20, 416.
  26. BayObLGZ 1980, 257.
  27. OLG Hamm Rpfl eger 1989, 17.
  28. RGZ 127, 312.
  29. RGZ 127, 312, მაგალითად, კონკრეტული პირის უცნობი მემკვიდრეები (Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 9).
  30. Bassenge, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 1115, Rn. 6.
  31. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 9.
  32. Lieder, in MüKo BGB, 7. Aufl., 2017, § 1113, Rn. 27.
  33. იქვე.
  34. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 12.
  35. იქვე, Rn. 13.
  36. იქვე.
  37. Bassenge, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 1115, Rn. 13.
  38. BGH NJW 2006, 1342.
  39. OLG Saarbrücken OLGZ 1979, 307.
  40. OLG Düsseldorf NJW-RR 1996, 112.
  41. OLG Düsseldorf Rpfl eger 1985, 394.
  42. BGHZ 35, 24.
  43. BGHZ 35, 24, 25, პირობის დადგომა არ უნდა იყოს მხოლოდ იპოთეკარის ნებაზე დამოკიდებული.
  44. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 16.
  45. BGH NJW 1986, 315; OLG Stuttgart NJW 1953, 464.
  46. BayObLG NJW-RR 1996, 39; ამის საპირისპიროდ, საკმარისია სესხის გადაცემის კალენდარულად განსაზღვრულ მომენტზე, ან ხელშეკრულებით ცალსახად განსაზღვრულ დროის მონაკვეთზე მითითება (Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 16).
  47. RGZ 136, 234; OLG Köln NJW 1960, 1108.
  48. RGZ 86, 219.
  49. Lieder, in MüKo BGB, 7. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 28.
  50. Weidenkaff, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 490, Rn. 11; შდრ. ასევე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2011 წლის 3 ოქტომბრის #ას-285-269-2011 განჩინება.
  51. OLG Frankfurt Rpfl eger 1978, 409.
  52. Lieder, in MüKo BGB, 7. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 28.
  53. იხ. დეტალურად ამასთან დაკავშირებით: Lieder, in MüKo BGB, 7. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 28.
  54. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 18.
  55. იქვე, Rn. 19.
  56. შდრ. იქვე, Rn. 23.
  57. OLG Stuttgart OLGZ 1965, 97.
  58. Bassenge, in Palandt BGB Kommentar, 75. Aufl., 2016, § 1115, Rn. 2.
  59. იქვე.
  60. იქვე.
  61. RGZ 127, 312.
  62. Bassenge, იქვე, Rn. 1; RGZ 113, 229; BGH NJW 1975, 1314.
  63. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1115, Rn. 22.
  64. საბოლოო ჯამში, გაუგებარია, თუ რატომ შემოიფარგლა კანონმდებელი მხოლოდ სესხიდან წარმომდგარი მოთხოვნის უზრუნველმყოფი იპოთეკის ფორმის გამკაცრებით, რადგან ფორმასავალდებულოობის განმაპირობებელი უნდა იყოს არა უზრუნველყოფილი მოთხოვნის ხასიათი, არამედ ის რისკები, რაც, ზოგადად, უძრავი ნივთის იპოთეკით დატვირთვას უკავშირდება, მაშინაც კი, როდესაც ეს ნასყიდობის ფასის მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად ხდება.
  65. იხ. ამასთან დაკავშირებით: ჭანტურია, კრედიტის უზრუნველყოფის სამართალი, 2012, გვ. 85 და შემდგ.
  66. იპოთეკის მოწმობის რეგისტრაციის წესი იდენტურია უძრავ ქონებაზე უფლების რეგისტრაციის წესისა და განისაზღვრება საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მიხედვით (საჯარო რეესტრის შესახებ კანონის 10 VI მუხლი).
  67. Rohe, in Beck OK BGB, 42. Aufl., 2017, § 1116, Rn. 1.


დატოვეთ კომენტარი
თქვენ შეგიძლიათ კომენტარის დატოვება ანონიმურად. თუ არ გსურთ ანონიმურობა, გაიარეთ რეგისტრაცია ან ავტორიზაცია.

Retrieved from "http://civilcode.ge/index.php?title=მუხლი_289._იპოთეკის_რეგისტრაცია&oldid=2169"